×

GDAŃSK. Widok ogólny / fot. M. Murman

Wystawa prezentuje przede wszystkim fotografie Mariana Murmana z końca lat 60. XX w., z czasów, kiedy to powstawało dzisiejsze Muzeum Gdańska. Jest ona częścią obchodów 50. rocznicy powstania Muzeum i Święta Miasta Gdańska. Pokazujemy też zdjęcia wcześniejsze, z końca lat 50. i mały fragment dokumentacji budowy Portu Północnego w Gdańsku, z lat 70.

Marian Murman znany był jako autor popularnych pocztówek, wydawanych w wielotysięcznych nakładach przez Biuro Wydawnicze „RUCH” i prywatną firmę Fotoplastyka – Gdańsk (Sopot, Gdynia). Zdjęcia pokazują spektakularne efekty odbudowy Gdańska i codzienne życie miasta. Pocztówki, przeznaczone głównie dla turystów, miały ilustrować zarówno piękno miasta, pełnego zabytków, jak i jego szczęśliwych mieszkańców. Te optymistyczne widoki kontrastują z inną stroną twórczości Murmana – fotografii obrazujących szarzyznę i monotonię końca lat 50. w państwie realnego socjalizmu. Wystawę uzupełniają portrety gdańszczan, w tym wybitnych profesorów PWSSP w Gdańsku (dziś ASP).

Fotografie prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów Muzeum Gdańska, do którego trafiły podarowane w roku 2020 przez wdowę po artyście Dżemilę Smajkiewicz-Murman i jego syna Adama Murmana. Darowizna jest imponująca, liczy ponad 5000 negatywów, odbitek i pocztówek. Kilkaset obiektów zakupiono wcześniej do muzealnej kolekcji. Ponad dwieście pocztówek pochodzi z innych darowizn prywatnych, m.in. z kolekcji Jacka Friedricha.

Na koniec, muszę przyznać się do prywaty. Marian Murman był moim sąsiadem ze Starego Przedmieścia. Mieszkał przy ul. Żabi Kruk, w identycznym bloku jak mój przy ul. Rzeźnickiej. W końcu lat 80. miałem też przyjemność opracować graficznie kalendarze z jego fotografiami dla Gdańskiej Stoczni Remontowej. Jego pocztówki polubiłem kilkanaście lat temu i zacząłem je kolekcjonować. Temat nie jest jeszcze zamknięty, kilka dni temu kupiłem na niemieckim eBayu nieznaną mi wcześniej widokówkę z sygnaturą fot. M. Murman…

Jerzy W. Wołodźko
Kurator wystawy